Bài học “Điểm nằm giữa hai điểm” – một nội dung nền tảng của Hình học 6 – được triển khai mạch lạc, sinh động, kết hợp linh hoạt giữa kiến thức chuẩn xác và phương pháp tổ chức dạy học tích cực.
Thay vì bắt đầu bằng định nghĩa khô khan, cô giáo đưa học sinh quan sát hiện tượng nhật thực. Hình ảnh Mặt Trăng nằm giữa Mặt Trời và Trái Đất trở thành tình huống gợi vấn đề tự nhiên, giúp học sinh nhận ra trong thực tế, vị trí “ở giữa” có ý nghĩa hình học rất rõ ràng. Từ đó, bài toán hình học được đặt ra một cách logic: Khi nào một điểm được gọi là nằm giữa hai điểm?
Học sinh đóng vai các điểm A, O, B để minh họa trực quan
Cô giáo tổ chức trò chơi học tập “Ai ở giữa, ai cùng phía?” – một cách tiếp cận đúng định hướng phát triển năng lực tư duy và giao tiếp toán học. Thông qua hoạt động này, học sinh tự rút ra các khái niệm chuẩn theo chương trình GDPT 2018:
- Điểm B nằm giữa hai điểm A và C nếu A, B, C thẳng hàng và B nằm giữa A và C trên đoạn thẳng AC.
- Hai điểm cùng phía đối với một điểm nếu chúng nằm về cùng một phía của điểm đó trên một đường thẳng.
Hai điểm khác phía đối với một điểm nếu điểm đó nằm giữa hai điểm còn lại.
Học sinh hào hứng tham gia trả lời khi được gợi mở từ tình huống thực tế
Việc tổ chức cho học sinh đứng trước lớp, cầm thẻ ký hiệu A, O, B… đã biến khái niệm trừu tượng thành hình ảnh trực quan sinh động.
Không khí lớp học tiếp tục sôi nổi với trò chơi “Đèn giao thông hình học”.
Học sinh giơ thẻ màu tương ứng với đáp án đúng – sai hoặc phân loại tình huống.
Học sinh tập trung thảo luận và ghi chép kết luận nhóm
Hoạt động này giúp học sinh:
- Rèn phản xạ nhanh.
- Củng cố điều kiện thẳng hàng – điều kiện tiên quyết để xét quan hệ “nằm giữa”.
- Tránh sai lầm phổ biến: nhầm lẫn giữa “thẳng hàng” và “bất kỳ ba điểm nào”.
Học sinh thảo luận nhóm, vận dụng kiến thức “điểm nằm giữa hai điểm”
Đúng định hướng tổ chức hoạt động học theo tiến trình:
- Làm bài cá nhân
- Trao đổi nhóm đôi
- Thảo luận nhóm tổ với bài toán thực tế.
Các em vận dụng kiến thức để giải quyết tình huống thực tiễn, qua đó hiểu rõ hơn ý nghĩa của việc xác định vị trí tương đối của các điểm trên đường thẳng – một kiến thức nền cho các nội dung sau như đoạn thẳng, trung điểm, tia, quan hệ độ dài.
Cô giáo Nguyễn Thị Anh Thư theo sát, hỗ trợ học sinh trong hoạt động cá nhân
Tiết học không chỉ giúp học sinh nắm vững điều kiện:
“Ba điểm phải thẳng hàng và một điểm nằm giữa hai điểm còn lại”
mà còn tạo được hứng thú, sự chủ động và tinh thần học tập tích cực.